Bovenfreestafel: freestafels, modules en machines
Voor stationair frezen staan complete bovenfreestafels, tafelmodules, tafel-freesmachines en boor-freesmachines naast elkaar. Daarbij komen freessets, losse profielen, spantangen en geleidehulpen voor verschillende opnames en werkwijzen.
Bovenfreestafel: stationair werken en de juiste keuze maken
Bij het zoeken naar een bovenfreestafel gaat het om meer dan één machine. Een bovenfreestafel verandert de werkwijze: de bovenfrees zit onder een tafelblad, de frees steekt door de opening naar boven en het werkstuk wordt langs het oplegvlak en de aanslag geleid. Dat is een ander uitgangspunt dan wanneer de handmachine over een vastgeklemd werkstuk wordt geleid. Daarom moet eerst duidelijk zijn of een bestaande bovenfrees in een tafelsysteem moet worden geplaatst, of tafel en machine samen nodig zijn, of dat er een zelfstandige freesmachine met kruistafel wordt gezocht.
Deze categorie brengt die mogelijkheden samen met accessoires. De nadruk ligt op bovenfrezen, freestafels en tafelmodules, daarnaast op tafel-freesmachines, boor- en freesmachines en lamellenfrezen. Freessets, losse profielfrezen, spantangen, adapters voor geleiderails en sjablonen vullen het aanbod aan. De volgende criteria ordenen de verschillen naar taak, opname en uitrusting.
Constructievormen voor werkbank en freesplek
In het assortiment zijn drie basisvormen te vinden. Ze verschillen vooral in de vraag of de machine al met de tafel verbonden is, of alleen een opzetstuk nodig is, of dat een eigen freeseenheid met machinetafel bedoeld is.
Complete oplossing van tafel en machine
Bij de bovenfreestafel, oftewel de werkbank met bovenfrees, worden tafel en machine als één gezamenlijke oplossing aangeboden. Een andere uitvoering wordt aangeduid als een freesset met 12 delen. Deze opbouw bundelt de basiscomponenten wanneer niet eerst een bestaand apparaat aangepast moet worden.
Tafelmodule voor een bestaande bovenfrees
De TWX7-tafelmodule voor bovenfrezen weegt volgens de productkaart 7,31 kg. Bij de PRA1011-bovenfreestafel vermelden de productgegevens een stofzuigeraansluiting, een verstelbare hoekgeleider en een universele uitvoering. Hier bepaalt de compatibiliteit met de eigen machine welke opbouw geschikt is.
Tafel-freesmachine met eigen freeseenheid
De tafel-freesmachine staat vermeld met 1500 watt, buitenmaten van 103,5 × 69 × 55,5 cm en een gewicht van 23 kg. Daarnaast is er een productaanduiding voor een tafel-freesmachine met MET Holzmann-routerset en 12 stuks. De gegevens helpen bij het plannen van de beschikbare ruimte.
Voor terugkerend werk aan latten en randen is een stationaire opbouw een andere keuze dan een compacte precisiefrees of een vrij geleide bovenfrees. Wie al accessoires bezit, moet naast de tafel ook de spantang en de schachtdiameter meenemen.
Vermogen, toerental en opname controleren
Motorvermogen en toerental
De bovenfrees WOF 1600 wordt beschreven met 1600 watt, elektronische toerentalregeling en een bereik van 6000 tot 26000 t/min. Voor de freesdiepte is maximaal 50 mm aangegeven; een dieptestop en fijnafstelling maken deel uit van de productbeschrijving. Andere aanduidingen in het assortiment noemen 1010 watt, 1020 watt, 1300 watt, 2050 watt of 2400 watt. Bij de precisiefrees met dubbele functie staat in de naam een werkdieptebereik van 0 tot 68 mm. Het wattage moet daarom samen met freesdiameter, materiaal en gewenste diepte worden bekeken.
Schachtdiameter en spantang
De opname moet bij de schacht van de frees passen. Voor de WOF 1600 worden spantangen van 6, 8 en 12 mm genoemd. In de categorie staan bovendien frezen en sets met een schacht van 6 mm, 8 mm en 12 mm, evenals uitvoeringen met 1/4" en 1/2". Een schacht van 8 mm is dus niet automatisch uitwisselbaar met elke machine. Voor de keuze horen de gegevens van machine, spantang en frees in dezelfde vergelijkingsnotitie te staan.
Tafel, geleiding en werkruimte
Bij stationair frezen tellen oplegvlak, aanslag en de manier van geleiden. De tafelmodule of werkbank heeft een plaats nodig waarlangs het werkstuk kan worden geleid. Bij een boor- en freesmachine komt daar de kruistafel met zijn asverplaatsingen bij. Voor een bestaande bovenfrees moeten bovendien tafelinbouw en spantang worden gecontroleerd; bij een complete oplossing zijn deze onderdelen al opgenomen in de betreffende productbeschrijving.
Freesprofielen en geleidehulpen
Freessets dekken meerdere vormen af, terwijl een losse profielfrees is afgestemd op een specifieke rand, groef of contour. De freesset met 3 snijvlakken bestaat uit 12 delen, heeft een schachtlengte van 42 mm en een schachtdiameter van 8 mm. De productkaart vermeldt drie hardmetalen snijkanten op elke frees. Bij de 13-delige HM-freesset worden een schacht van 8 mm, twee hardmetalen snijkanten per frees en een houten kist vermeld. De inhoud omvat onder andere groeffrezen, een vlakfrees, radiusfrezen, een zwaluwstaartfrees, een V-groeffrees en een afschuinfrees.
Losse profielen maken de keuze specifieker: de afschuinfrees HW D36 is beschreven voor 45 graden en heeft een schacht van 8 mm, een bruikbare lengte van 11,50 mm en een totale lengte van 53 mm. De sponningfrees HW S8 D42,7 / 13 / R6 heeft een schacht van 8 mm, een bruikbare lengte van 13 mm, een totale lengte van 50 mm en een radius van 6 mm; volgens de beschrijving is er geen kogellager-aanslagring aanwezig. Voor aluminiumprofielen staat een HS-spiraalgroeffrees met een diameter van 5 mm, een schacht van 8 mm en een bruikbare lengte van 23 mm voor waterafvoergroeven vermeld.
Voor herhaalbare contouren staan kopieerringen, de bovenfrees-sjabloon SIGN CRAFTER, de CircleGuideKit als freespasser en de Pantograph PRO in de productaanduidingen. Een adapter voor geleiderails breidt de genoemde geleidingswijze uit; een freesverlengstuk is bedoeld voor HL1200 en HL1500TWW. Deze hulpmiddelen moeten altijd samen met machine, opname en het geplande profiel worden bekeken.
Boor- en freesmachines voor metaalbewerking
De categorie bevat naast hout-bovenfrezen ook combinatiemachines. De freesmachine X1 Super wordt beschreven als een machine voor beginners. De productkaart vermeldt een opgenomen vermogen van 150 W, maximaal 10 mm boorcapaciteit, maximaal 16 mm freescapaciteit, de spindelconus MK2 en traploze spindeltoerentallen van 100 tot 2000 min-1. Daarbij komen 180 mm verplaatsing in de lengterichting, 130 mm in de dwarsrichting, 30 mm spindelslag en een gewicht van 40 kg. Deze gegevens plaatsen haar in een andere machineklasse dan een bovenfreestafel.
De boor- en freesmachine ZX40PC vermeldt op de productkaart maximaal 40 mm boorcapaciteit in gietijzer, een spindelopname MK4, een standaard koelmiddelinstallatie, een automatische draadsnij-inrichting en links- en rechtsloop. De kruistafel is beschreven met 14 mm brede T-groeven; het machinegewicht bedraagt 382 kg. Bij de vergelijking telt hier dus niet alleen het motorvermogen, maar ook de spindelconus, de tafel, de asverplaatsingen en de beschikbare opstelruimte.
Lamellenfrezen voor Lamello-verbindingen
Voor lamellenverbindingen staan in de categorie meerdere uitvoeringen. De lamellenfrees WFF760 wordt beschreven met 760 watt en een gewicht van 8 kg. De BJM1009 wordt in de productnaam vermeld met 900 watt, 50 lamellen van maat 20, zaagblad, stofopvangzak en opbergkoffer. Een andere productaanduiding luidt lamellenfrees 900 watt. Zo kunnen vermogen, gewicht en inhoud van de levering vóór gebruik aan meubels of bij de interieurbouw afzonderlijk worden vergeleken.
De lamellenfrees volgt een andere werkwijze dan een bovenfrees in een tafel: hier staat de verbinding met lamellen centraal, terwijl de bovenfreestafel profielen, groeven, afschuiningen of sponningen opneemt. Wie tussen de constructievormen wisselt, moet daarom eerst de taak en daarna machine, frees en accessoires aan elkaar koppelen.
Geselecteerde productoplossingen in één overzicht
De kaarten tonen verschillende uitgangspunten voor de planning: een bovenfrees met toerentalregeling, een lamellenfrees en een compacte boor-freesmachine.
Bovenfrees WOF 1600 met elektronische toerentalregeling
1600 watt, 6000 tot 26000 t/min, spantangen met 6, 8 en 12 mm.
Lamellenfrees WFF760, 760 watt
De productkaart vermeldt 760 watt en een gewicht van 8 kg voor verbindingen met lamellen.
Accessoires in een zinvolle volgorde kiezen
Bij accessoires begint de controle met de opname. Daarna volgt de vraag of een profiel, een freesset of een geleidehulp nodig is. Voor opnames van 8 mm staan onder andere de 12-delige freesset met 3 snijvlakken, de 13-delige HM-freesset en andere sets met 6 of 8 stuks in de productlijst. Voor inch-opnames zijn aanduidingen met 1/4" of 1/2" aanwezig. De schachtmaat is daarom vóór het samenstellen belangrijker dan alleen het aantal onderdelen.
Voor één rand kan een afschuinfrees, afrondfrees, kopieerfrees, sponningfrees, zwaluwstaartfrees of komfrees de juiste vorm leveren. Voor terugkerende contouren komen kopieerringen en een freessjabloon in aanmerking; de CircleGuideKit noemt een freespasser en de Pantograph PRO een oplossing voor dupliceerwerk. Een adapter voor geleiderails of een verlengstuk kan pas zinvol worden beoordeeld als machine en werkrichting vaststaan. Zo blijft de uitrusting afgestemd op de geplande bewerking.
Veelgestelde vragen over de bovenfreestafel
Welke opbouw past bij een bestaande bovenfrees?
Als de machine al aanwezig is, komen een tafelmodule of een losse bovenfreestafel als eerste vergelijkingspunten in aanmerking. Voor de TWX7 is een gewicht van 7,31 kg aangegeven. De PRA1011 wordt aangeduid met stofzuigeraansluiting, verstelbare hoekgeleider en universele uitvoering. Bij een complete oplossing van werkbank en bovenfrees worden tafel en machine samen aangeboden. Doorslaggevend blijft of opname en montage bij de bestaande machine passen.
Hoe vind je de juiste schachtdiameter?
De schacht moet bij de spantang van de machine passen. Bij de WOF 1600 worden 6, 8 en 12 mm als spantangen genoemd. In de productlijst staan frezen met 6 mm, 8 mm en 12 mm, evenals uitvoeringen met 1/4" en 1/2". Lees daarom eerst de opname van de machine af en kies pas daarna de losse frees of set op schachtmaat.
Wat is het verschil tussen een bovenfreestafel en een boor-freesmachine?
De bovenfreestafel is bedoeld om een werkstuk te geleiden langs een frees die naar boven uitsteekt. De X1 Super vermeldt maximaal 10 mm boorcapaciteit, maximaal 16 mm freescapaciteit, MK2 en 100 tot 2000 min-1. De gelinkte ZX40PC heeft MK4, maximaal 40 mm boorcapaciteit in gietijzer, een kruistafel met 14 mm brede T-groeven en een machinegewicht van 382 kg. Bij combinatiemachines zijn spindel, asverplaatsingen en opstelruimte de centrale vergelijkingspunten.
Welke lamellenfrees past bij de geplande verbinding?
De WFF760 wordt beschreven met 760 watt en een gewicht van 8 kg. De BJM1009 wordt in de naam vermeld met 900 watt, 50 lamellen van maat 20, zaagblad, stofopvangzak en opbergkoffer; daarnaast is er een aanduiding met 900 watt. Zo kunnen eerst vermogen, gewicht en de genoemde inhoud van de levering worden vergeleken. Voor profielfrezen aan de tafel is daarentegen een bovenfrees met een passende frees de andere gereedschapsklasse.
Welke accessoires helpen bij herhaalde contouren?
Kopieerringen en de freessjabloon SIGN CRAFTER zijn gericht op werken volgens een voorbeeld. De CircleGuideKit wordt aangeduid als freespasser voor bovenfrezen en de Pantograph PRO als pantograaf. Voor rechte geleidingen staat een adapter voor geleiderails voor bovenfrezen in de lijst. Voor de keuze moeten opname, bevestiging en de benodigde freesdiameter bij elkaar passen.
Gidsen en aangrenzende categorie
Voor de werkplaatsplanning vullen gidsen over opbergen, tafels en ruimteorganisatie de productvergelijking aan. De aangrenzende categorie bovenfrees voor hout leidt naar meer freesoplossingen voor houtbewerking.
Zelf een magazijnrek bouwen: praktische handleiding voor meer ruimte
Een bijdrage over het plannen van bergruimte en werkplaatsoppervlak.
Zelf een inklapbare statafel bouwen: flexibel en ruimtebesparend
Ideeën voor een tafel die al bij de ruimteplanning wordt meegenomen.
Effectieve keukenorganisatie: praktische tips voor meer ruimte
Ideeën voor orde die kunnen worden toegepast op het organiseren van gereedschap.
Zo blijft de keuze overzichtelijk: voor stationair houtbewerken zijn een freestafel, tafelmodule of tafel-freesmachine mogelijk. Voor lamellenverbindingen telt de genoemde uitvoering van de lamellenfrees. Voor boor- en freeswerk met kruistafel zijn spindelopname, asverplaatsingen en machinegewicht doorslaggevend. Frees, schachtmaat en geleidehulp worden daarna afgestemd op precies deze machine en de geplande bewerking.